Pismo 

 


2.

Pismo.

Poniższa tabela przedstawia współczesną wersję alfabetu gruzińskiego, obejmującą 33 znaki, która nazywa się მხედრული·mxedruli·rycerskie od მხედარი·mxedari·jeździec. Praktycznie, co w systemach graficznych świata zdarza się niezmiernie rzadko i z czego bardzo dumni są Gruzini, „jednemu dźwiękowi odpowiada jeden znak”. Pismo gruzińskie jest fonetyczne, ponieważ zostało stworzone specjalnie na użytek tego właśnie języka. Dzięki temu do oddania wymowy gruzińskiej rolę transkrypcji w praktyce spełniać może transliteracja . Transkrypcja będzie używana tylko w początkowych rozdziałach, co ułatwi szybkie opanowanie pisma gruzińskiego, które nie jest trudne, a do tego miłe w użyciu.


(53kB)

Transkrypcje (transliteracje):
  1. H. I. Aronson / A. Czikobawa i N. S. Trubeckoj,
  2. G. Hewitt / P J Hillery,
  3. międzynarodowy standard ISO 9984 z roku 1996,
  4. gruziński narodowy system transkrypcji na alfabet łaciński przyjęty w 2002 r. przez Państwowy Departament Geodezji i Kartografii Gruzji oraz Instytut Lingwistyki Gruzińskiej Akademii Nauk,
  5. układ klawiatury łaciński,
  6. międzynarodowy alfabet fonetyczny (IPA).

Litery w powyższej tabeli mają kształt „klasyczny”. Tak samo jak w innych pismach, kroje czcionek gruzińskich mogą różnić się dość znacznie. Poniżej pokazano różne warianty liter:


(74kB)

Litery „duże” nie są „duże” w takim sensie, jak w alfabecie łacińskim i oficjalnie nie są nawet częścią alfabetu gruzińskiego. Używa ich się w nawiązaniu do pierwszego alfabetu gruzińskiego zwanego მრგ(ვ)ლოვანი·mrg(v)lovani·zaokrąglony lub (ასომთავრული) ·asomtavruli (gdzie ასო·aso oznacza litera, a მთავრული·mtavruli oznacza duża litera / kapitalik). Używane są one w napisach, szyldach, tytułach i na tablicach. W tekście używa się liter „małych”, czyli mxedruli. Nazwy, nazwiska i imiona także zaczynają się od liter „małych”. Litery „małe”, podobnie jak łacińskie, są trójdzielne (mają część górną, środkową i dolną).

Uwaga: litery pokazane na wskazanej w powyższym linku stronie Wikipedii są właśnie literami asomtavruli w sensie współczesnym, a nie historycznym (nie jest to pierwszy alfabet gruziński), więc występuje tam błąd. Prawdziwy kształt liter pierwszego historycznie alfabetu gruzińskiego pokazano np. tutaj.





  Czas Tbilisi:

© Copyright: MK   a❉you2.pl